Zer dira metadatuak?

Argazki bat atera, dokumentu bat idatzi edo mezu elektroniko bat bidaltzen duzun bakoitzean, fitxategiarekin batera doan informazio-geruza ikusezin bat sortzen da: metadatuak. Datua bera deskribatzen duten datuak dira. Fitxategia nork sortu zuen, noiz eta non egin zuen, zer gailurekin eta zer ezarpenekin adieraz dezakete; bertsioak, baimenak eta gako-hitzak ere erregistratzen dituzte, errazago aurkitzeko.

Horiei esker, bilatzaileek segundotan txosten bat aurkitzen dute, streaming-plataformek hurrengo abestia iradokitzen dute eta enpresek dokumentu baten egiletza frogatzen dute. Aztarna digital horrek, ordea, nahi genukeena baino gehiago adieraz dezake, hala nola argazki baten kokapen zehatza, kontratu baten edizioen historia edo dokumentu anonimo baten egilearen identitatea. Metadatuek testuinguruaren aldetik ematen duten aberastasuna da, aldi berean, erabilgarritasunik handiena eta arriskurik handiena.

Zertarako ezabatu metadatuak?

Metadatuek barne-etiketa gisa jokatzen dute, eta hauek deskribatzen dituzte: nork sortu zuen fitxategi bat, noiz editatu zuen eta, askotan, zein lekutan edo zein gailurekin. Lan-dokumentu bat, argazki bat edo aurkezpen bat partekatzen dugunean, eremu horiek inoiz erakutsi nahi ez genuen informazioa eman dezakete. Erasotzaile batek pertsona baten profila egiteko, eraso bat planifikatzeko edo enpresa baten izen ona zikintzeko aprobetxa ditzake, eta kontratu baten barne bertsioak erakutsi. Asmo txarrik gabe ere, biltzaile edo bezero batek bere iritzia osa dezake edukiaren kalitatearekin zerikusirik ez duten xehetasunetatik abiatuta.

Ospearen arriskuaz gain, legezko betebeharrak ere badaude. Araudi batzuek, DBEOk adibidez, datu pertsonalen hedapena mugatzeko eskatzen dute, eta lizitazio publiko edo barne-auditoria askok artxibo garbiak entregatzeko eskatzen dute, jabetza intelektuala eta konfidentzialtasuna babesteko. Horregatik, metadatuen ezabaketa ohiko fluxuan integratzea (mezu elektroniko bat bidali aurretik, txosten bat hodeira igo aurretik edo irudi bat sareetan argitaratu aurretik) pasahitz sendoak erabiltzea edo segurtasun-kopiak zifratzea bezain oinarrizko neurri bihurtu da. Geruza ikusezin hori kentzea, azken batean, erasoaren azalera murrizteko modu erraz eta eraginkorra da; araudia betetzen du eta fitxategiaren zati ikusgarriak bakarrik erakusten dituela ziurtatzen du.

MetaAni: metadatuen ezabaketa kontrolaturako irtenbidea

MetaAni ANIMSAk sortutako mahaigaineko aplikazio bat da, administrazio-dokumentuetan metadatuen tratamendua sinplifikatzeko sortua. Helburua da bereziki babestutako informazioa ezabatzea artxiboak barne-ingurunetik atera aurretik (adibidez, webgune korporatiboan argitaratzen direnean, jakinarazpen fede-emaile batean sartzen direnean edo mezu elektroniko bati eransten zaizkionean) eta Segurtasun Eskema Nazionala (ENS) betetzen dela ziurtatzea.

Tresnak aurrez definitutako txantiloi-sistema batekin funtzionatzen du, eta automatikoki ezartzen ditu metadatuetan egin beharreko ekintzak: zer gorde, zer ordezkatu aurrez zehaztutako balioekin eta zer ezabatu. Txantiloi horien konfigurazioa lehenetsia da, eta erabiltzaileak ezin ditu aldatu. Horrek bermatzen du ezarritako irizpideak koherentziaz eta uniformeki aplikatzea. Garbiketa puntualak zein masiboak onartzen ditu. Nahikoa da hainbat karpeta arrastatzea edo zerbitzariaren ibilbide osoa adieraztea, eta MetaAnik dokumentu bateragarri guztiak garbituko ditu eta hedatzeko prest dauden kopiak sortuko ditu. Hala, erakunde publikoek murriztu egiten dute filtrazioak izateko arriskua, berrikuspenak aritzen dituzte, eta metadatuen ezabaketa beren lan-fluxuaren ohiko urrats bihurtzen dute.

MetaAni ezartzea

MetaAni pixkanaka ezarriko da. Lehenengo fasean (abuztuan hastea aurreikusten da), gaur egun Segurtasun-bulegoari atxikita dauden tokiko erakundeetan zabalduko da aplikazioa. Azpimarratu behar da aplikazioaren erabilera arina eta intuitiboa dela, eta horrek erraztu egiten duela prestakuntza luzearen beharrik gabe aplikatzea.

Ondoren, eta fase hori osatu ondoren, nahi duten gainerako erakundeetan ezarriko da.